آموزش دوخت دندان موشی

دوخت دندون موشی، کاربرد بسیار زیادی در خیاطی دارد. از این نوع دوخت برای رفوکاری، سردوز کردن، تزئین لبه پارچه و… استفاده می‌ کنند. مدل های متنوعی از دوخت تزئینی دندان موشی وجود دارد که می‌ تواند متناسب با نوع پارچه و نوع دوخت، مورد استفاده قرار بگیرد. مجموعه هنرآموز با آموزش این دوخت پرکاربرد، شما را در حیطه خیاطی یاری می کند.

آموزش دوخت دندون موشی از ابتدا

برای ایجاد یک دوخت دندان موشی، نیاز به سوزن و نخ مناسب دارید. سوزن و نخ، باید متناسب با نوع پارچه انتخاب شوند. اگر پارچه مورد نظر شما از ضخامت نازکی برخوردار باشد، باید از سوزن باریک گلدوزی و همچنین نخ گلدوزی و یا نخ معمولی کوک استفاده کنید. در صورتی که پارچه مورد نظر، ضخامت بالایی را داشته باشد، باید از سوزن های درشت و همچنین نخ های کلفت استفاده کرد.
از سویی دیگر، انتخاب نخ برای دوخت دندان موشی به کاربرد این دوخت بستگی دارد. برای دوخت تزئینی، اگر دندان موشی انتخاب شود، باید از نخ های زیبا با جلوه خاص استفاده کرد. نخ های گلدوزی، نخ عمامه و نخ ابریشمی از سری نخ های زیبا و چشم نواز می‌ باشند که برای دوخت های تزئینی مناسب هستند. همچنین آن ها را می توانید با ضخامت های مختلف تهیه کنید و مورد استفاده قرار دهید.
اگر از این نوع دوخت برای رفوکاری و یا سردوز کردن دستی لبه پارچه استفاده می کنید، باید نخ مورد استفاده دارای مقاومت بالایی باشد تا در صورت شستشوی پارچه یا لباس مورد نظر، دوخت مورد نظر دچار مشکل نشود.

دوخت دندون موشی لبه پارچه

بیشترین کاربرد این دوخت، روی لبه پارچه می‌ باشد. پارچه ها می توانند در ضخامت مختلف باشند. افرادی که برای سردوز کردن لبه پارچه از دوخت دندان موشی استفاده می کنند، باید نخی همرنگ با پارچه انتخاب کنند.

برای شروع انجام بخیه کاربردی در آموزش خیاطی، باید لبه پارچه تک لا یا دولا در دست چپ قرار بگیرد. سوزن مورد نظر، باید از قسمت زیر پارچه حدود سه میلی متر الی نیم میلی متر فاصله از لبه پارچه، خارج شود. سپس سوزن دوباره از قسمتی که وارد پارچه شده بود، دوباره وارد می‌ شود. در این صورت یک بخیه نخی دولا به صورت عمودی خواهیم داشت.
در مرحله بعد، سوزن از زیر پارچه با فاصله نیم میلی متری از سوراخ اولیه به پارچه وارد می‌ شود. اما توجه کنید در این مرحله نباید نخ سوزن بعد از خارج سازی آن از روی پارچه، به طور کامل کشیده شود.
در مرحله بعدی، سوزن یک دور از داخل نخ عبور داده می‌ شود و سپس به طور کامل نخ آن کشیده می‌ شود تا بخیه ایجاد شده محکم روی پارچه قرار بگیرد. در این صورت می بینید که یک لا نخ در قسمت لبه پارچه بین دو بخیه قرار می گیرد که حالت مربعی دارد. نخ قرار گرفته شده روی لبه پارچه، می‌ تواند از ریش ریش شدن لبه پارچه جلوگیری کند و به صورت سردوز دستی در لبه دامن، مانتو، شلوار و… مورد استفاده قرار می گیرد.

دوخت دندون موشی در گلدوزی

این دوخت در گلدوزی به عنوان یکی از دوخت‌ های تزئینی اصلی شناخته می‌ شود. دوخت دندون موشی روی پارچه نه تنها در لبه‌ ها، بلکه در وسط پارچه نیز قابل انجام است. مراحل اجرای این دوخت مشابه آموزش‌ های قبلی است، با این تفاوت که در این روش باید یک خط صاف در مرکز پارچه رسم کنید تا محل اجرای دوخت مشخص شود.

برای رسم این خط صاف می‌ توانید از صابون خیاطی یا خودکار حرارتی مخصوص پارچه استفاده کنید. این خط در واقع حکم لبه‌ پارچه را دارد به‌ طوری‌ که نخی که در حالت معمول در لبه دوخته می‌ شود، حالا باید دقیقاً روی این خط صاف قرار گیرد. رعایت این نکته باعث می‌ شود دوخت‌ ها منظم و زیبا دیده شوند.

اگر به تمرین بیشتر علاقه دارید، می‌ توانید از تکه‌ پارچه‌ های باقی‌ مانده برای تمرین استفاده کنید. در واقع دوخت و دوز با پارچه‌ های اضافی بهترین راه برای یادگیری و تسلط بر دوخت‌ های تزئینی مانند دندون موشی است. با این کار نه تنها مهارت شما در گلدوزی افزایش پیدا می‌ کند، بلکه می‌ توانید از پارچه‌ های بلا استفاده نیز برای ساخت وسایل تزئینی و دست‌ سازهای کوچک بهره ببرید.

دوخت دندون موشی روی نمد

از نمد برای دوخت عروسک، جاکلیدی و لوازم تزئینی نمدی استفاده می‌ شود. در صورتی که بخواهیم از دندان موشی برای دوختن نمد استفاده کنیم، باید از سوزن با شماره بالا و همچنین نخ عمامه یا موم زده شده استفاده کرد. شما می توانید از نخ همرنگ با غیر همرنگ برای این دوخت روی پارچه نمدی استفاده کنید.

دوخت دندان موشی روی نمد یک لایه

دوخت دندون موشی روی نمد یک‌ لایه یکی از زیبا ترین و در عین حال ساده‌ ترین روش‌ ها برای تزیین لبه نمد است. این نوع دوخت معمولاً برای تزئین کارهای دستی پارچه‌ ای و ساخت وسایل دکوری یا سرویس آشپزخانه استفاده می‌ شود و جلوه‌ ای منظم و حرفه‌ ای به کار می‌ دهد.

در نمدهایی که تنها یک‌ لایه می باشند، دندون موشی بیشتر نقش تزئینی دارد تا استحکامی. در واقع، این دوخت سبب می‌ شود لبه پارچه مرتب دیده شود و شکل نهایی کار ظریف‌ تر و هنری‌ تر به‌ نظر برسد.

برای اجرای دوخت دندون موشی روی نمد یک‌ لایه، دقیقاً همان مراحلی را که در پارچه‌ های معمولی به‌ کار می‌ برید، دنبال کنید. کافی است فاصله بین بخیه‌ ها را یکنواخت نگه دارید و دقت کنید که نخ با ضخامت پارچه هماهنگ باشد تا دوخت به حالت برجسته و زیبا دیده شود. معمولاً از نخ گلدوزی یا نخ کوبلن دولا برای این کار استفاده می‌ شود تا لبه کار جلوه بیشتری پیدا کند.

آموزش دوخت دندان موشی روی نمد دو لایه

دوخت نمد دولایه، زمانی انجام می‌ شود که بخواهیم دو لا نمد را به یکدیگر دوخت بزنیم. در این صورت با استفاده از دندان موشی، می توانیم یک دوخت زیبا و جذاب داشته باشیم. برای این کار می توانیم از لبه های منحنی و هلال نمد نیز برای این دوخت استفاده کنیم.

لبه های منحنی قلبی، دایره ای، بیضی و… با دوخت مورد نظر به یکدیگر دوخته می شوند. توجه کنید که برای دوام بالای بخیه دوختی برای نمد دولایه از نخ ابریشمی ضخیم استفاده کنید.

دوخت دندان موشی مثلثی

دندان موشی مثلثی از دوخت های بسیار زیبا به حساب می آید. مراحل دوخت این مدل از دندان موشی کمی متفاوت تر می‌ باشد. برای دوختن لبه پارچه یا وسط پارچه، باید از نخ دولا استفاده کرد. نخ مورد نظر از سوراخ سوزن عبور داده می‌ شود و به صورت دولا، انتهای آن گره می خورد. در این صورت نخ دولا برای دوخت دندان موشی مثلثی آماده است.

در این صورت طبق تصویر، باید در دومین ورود سوزن به پارچه مقداری با سوراخ اولی فاصله لحاظ کنیم. سپس در سومین خروج سوزن از پارچه و در هنگام گذر از بین نخ، سوزن باید از بین نخ دولا عبور کند. در این صورت می بینید که روی پارچه، دوختی به حالت مثلثی ایجاد می‌ شود و پشت پارچه نیز بخیه دندان موشی مربعی دارد.

دوخت دندون موشی روی چرم

بسیاری از پارچه های چرم طبیعی و مصنوعی، برای دوخت تزئینی در لبه، نیازمند استفاده از دندان موشی می‌ باشند. برای این کار باید محل ورود سوزن روی پارچه چرمی از قبل سوراخ شود در غیر این صورت، با عبور سوزن از چرم، پارچه آسیب دیده و ظاهر کار خراب می‌  شود.

برای این کار باید جای دوخت مورد نظر روی پارچه علامت گذاری شود. سپس با کمک مشته و مته سایز کوچک، سوراخ های ریز به اندازه نوک سوزن، روی پارچه ایجاد کنید. سپس با عبور نخ و سوزن طبق آموزش های بالا، می توانید از دندان موشی مربعی و مثلثی استفاده کنید.

دوخت دندون موشی با چرخ خیاطی

بسیاری از چرخ خیاطی های خانگی، قابلیت دوخت بخیه های تزئینی را دارند. افرادی که از دوخت دستی این مدل دندان موشی رضایت ندارند، می توانند از چرخ خیاطی کمک بگیرند.
برای این کار می‌ تواند به دو روش اقدام کرد. روش اول، دوخت دندون موشی با طرح مربعی می‌ باشد که طرح این دوخت روی دکمه چرخ خیاطی درج شده است. با فشردن کلید طرح مورد نظر، می توانید از دوخت مربعی دندان موشی در لبه و وسط پارچه لذت ببرید. توجه داشته باشید که برای دوخت لبه پارچه، باید لبه کاملا در کنار سوزن چرخ خیاطی قرار بگیرد تا اشکالی در طرح بخیه ها به وجود نیاید.
در روش دوم، می‌ توان از کلید دوخت زیگزاگ برای دندان موشی مثلثی استفاده کرد. البته چرخ خیاطی های خانگی جدید، طرح دندان موشی مثلثی را به صورت جداگانه می دوزند. اما در صورتی که چرخ خیاطی شما، این قابلیت را نداشته باشد. می‌ توانید با انتخاب دکمه زیگزاگ درجه‌ درشت و قرار دادن لبه پارچه در کنار سوزن، دوخت دلخواه مثلثی را داشته باشید.

دوخت دندون موشی و زیگزاگ

دوخت دندون موشی و زیگزاگ از پرکاربرد ترین و در عین حال محبوب‌ ترین دوخت‌ ها در خیاطی و هنرهای پارچه‌ ای می باشد که هم جنبه‌ کاربردی دارند و هم نقش مهمی در زیبایی نهایی کار ایفا می‌ کنند. این دو نوع دوخت معمولاً برای تمیزکاری لبه‌ ها، افزایش دوام پارچه و ایجاد جلوه‌ حرفه‌ ای در محصولات دست‌ دوز و چرخ‌ دوز استفاده می‌ شوند.

دوخت دندون موشی بیشتر با ظاهری منظم و کلاسیک شناخته می‌ شود و معمولاً در لبه پارچه‌ هایی مانند نمد، فوتر و پارچه‌ های ضخیم‌ تر دیده می‌ شود. این دوخت علاوه بر جلوگیری از ریش‌ ریش شدن پارچه به کار حالتی دست‌ ساز، هنری و خاص می‌ دهد و به همین دلیل در دوخت اکسسوری‌ های پارچه‌ ای، کیف‌ های سنتی، دمکنی، دستگیره و محصولات دست‌ دوز بسیار پرطرفدار است.

در مقابل، دوخت زیگزاگ یکی از دوخت‌ های پایه و رایج در چرخ خیاطی محسوب می‌ شود که انعطاف‌ پذیری بالایی دارد. این دوخت به‌ خصوص برای پارچه‌ های نازک، کشی یا لبه‌ هایی که نیاز به استحکام بیشتر دارند، انتخابی هوشمندانه است. زیگزاگ به‌ عنوان جایگزین سردوز نیز کاربرد دارد و باعث می‌ شود لبه پارچه‌ ها مرتب‌ تر و مقاوم‌ تر باقی باشند.

ترکیب این دو نوع دوخت در یک پروژه خیاطی، می‌ تواند هم دوام کار را افزایش دهد و هم آن را از نظر بصری حرفه‌ ای‌تر نشان دهد، موضوعی که در تولیدات خانگی، محصولات هنری و حتی دوخت‌ های تزئینی اهمیت زیادی دارد.

جمع بندی

دوخت دندون موشی یکی از اصیل‌ ترین و پرکاربرد ترین دوخت‌ ها در خیاطی، نمددوزی و دوخت‌ های تزئینی است که هم جنبه‌ کاربردی دارد و هم نقش مهمی در زیبایی نهایی کار ایفا می‌ کند. این دوخت از سردوز کردن لبه پارچه گرفته تا تزئین نمد، چرم و اجرای طرح‌ های گلدوزی، جایگاه ویژه‌ ای در خیاطی دستی و هنری دارد.
در هنرآموز تلاش کرده‌ ایم آموزش دوخت دندون موشی را به‌ صورت اصولی، کاربردی و قابل اجرا برای همه سطوح از مبتدی تا نیمه‌ حرفه‌ ای ارائه دهیم به‌ گونه‌ ای که بتوانید با اطمینان، این دوخت را روی پارچه، نمد یک‌ لایه و دو لایه، چرم و حتی با چرخ خیاطی اجرا کنید. با تمرین صحیح این دوخت، می‌ توانید کیفیت و ظاهر دوخت‌ های خود را چندین سطح ارتقا دهید و به نتیجه‌ ای تمیز، حرفه‌ ای و ماندگار برسید.