آموزش دوخت شلوار چرم زنانه برای کسی که تجربه کار با چرم را ندارد، می تواند کمی ترسناک به نظر برسد؛ از سوراخ شدن چرم با جای سوزن گرفته تا موج افتادن در درزها، بد ایستادن فاق یا حتی خراب شدن قطعه ها در برش. در این آموزش، همه این موارد را به صورت گام به گام توضیح داده ایم.
فهرست مطالب
انواع مدل شلوار چرم زنانه
انتخاب مدل برای چرم فقط سلیقه ای نیست؛ به فرم اندام، میزان کشسانی چرم (به خصوص در چرم مصنوعی) و میزان خطاپذیری در دوخت وابسته است که ما در ادامه به رایج ترین مدل ها پرداخته ایم که عبارتند از:
- اسکینی یا جذب؛
- راسته (Straight)؛
- مام فیت (Mom fit)؛
- بوت کات (Bootcut)؛
- گشاد یا واید.
وسایل مورد نیاز برای دوخت شلوار چرم زنانه
برای جلوگیری از آسیب به بافت چرم، استفاده از ابزار استاندارد الزامی است:
- پایه تفلون یا غلتکی: چرخ خیاطی معمولی روی چرم گیر می کند و باعث جمع شدگی می شود. پایه تفلون به نرمی روی کار لیز می خورد؛
- سوزن مخصوص چرم (Leather Needle): نوک این سوزن ها خنجری است و چرم را می شکافد (سایز 90 تا 110)؛
- گیره کاغذ یا گیره خیاطی: جایگزین سوزن ته گرد؛
- نخ پلی استر ضخیم: نخ های نخی معمولی زیر فشار چرم پاره می شوند؛
- چسب دوطرفه مخصوص خیاطی یا چسب آهن: برای خواباندن درزها چون اتوکشی مستقیم چرم ممنوع است؛
نکته: استفاده از سوزن معمولی باعث ایجاد سوراخ های بزرگ و پاره شدن چرم در زمان استفاده از شلوار می شود.
آموزش اندازه گیری دقیق برای دوخت شلوار چرم زنانه
قبل از رسم الگو، باید اندازه گیری دقیق انجام دهید. بهتر است فرد مورد نظر صاف بایستد و متر را نه خیلی سفت و نه خیلی آزاد بگیرید.
اندازه های مهم:
- دور کمر: متر را دور باریک ترین قسمت کمر قرار دهید؛
- دور باسن: متر را دور برجسته ترین قسمت باسن بگیرید؛
- دور ران: متر را دور پرترین قسمت ران اندازه بزنید؛
- دور زانو: برای شلوارهای جذب یا نیمه جذب مهم است؛
- دور دمپا: بسته به مدل شلوار اندازه گرفته می شود؛
- قد فاق: از کمر تا نشیمن گاه در حالت نشسته یا طبق روش متداول اندازه گیری شود؛
- قد شلوار: از کمر تا قد دلخواه شلوار؛
- قد تا زانو: از کمر تا زانو؛
- دور مچ یا پایین پا: اگر مدل جذب باشد اهمیت بیشتری دارد.
نحوه رسم الگوی شلوار چرم زنانه
رسم الگو باید از یک الگوی پایه شلوار (متریک، مولر یا گرلاوین) آغاز شود. در رسم الگو برای چرم، مقدار پنس ها را باید به حداقل برسانید تا دوخت های اضافی روی چرم ایجاد نشود. می توانید پنس ها را از پهلو رد کنید یا آن ها را به برش های عمودی تبدیل کنید.
وسایل لازم برای رسم الگو
برای شروع این وسایل را آماده کنید:
- کاغذ الگو یا روزنامه بزرگ؛
- خط کش صاف؛
- گونیا؛
- متر خیاطی؛
- مداد؛
- پاک کن؛
- قیچی کاغذ؛
- نوار چسب؛
- خط کش منحنی یا پیستوله؛
- دفترچه برای یادداشت اندازه ها.
برای یادگیری راحت تر و بهتر می توانید از دوره های آموزش چرم دوزی استفاده کنید و اگر مشکلی برایتان پیش آمد، از پشتیبانی سؤال های خود را بپرسید و مشکلات خود را برطرف کنید.
نکته مهم قبل از رسم الگو برای چرم
برای شلوار چرمی، معمولاً باید آزادی لباس کمتر و کنترل شده تر باشد، چون ظاهر شیک تر و جذب تری ایجاد می کند. اما اگر چرم شما ضخیم و بدون کشش است، بهتر است کمی آزادی در ناحیه ران و باسن در نظر بگیرید.
- دور باسن: 2 تا 4 سانتی متر آزادی؛
- دور ران: 1 تا 2 سانتیم تر آزادی؛
- کمر: بسته به مدل، بدون آزادی یا حداکثر 1 سانتی متر.
فرمول اولیه برای رسم الگوی شلوار زنانه
برای رسم پایه شلوار معمولاً از تقسیمات زیر استفاده می شود:
- ¼ دور باسن؛
- ¼ دور کمر؛
- ½ دور زانو؛
- ½ دور دمپا.
این اندازه ها پایه اصلی رسم الگوی جلو و پشت می باشند.
آموزش رسم الگوی پایه شلوار چرم زنانه
در این بخش، رسم را از الگوی جلو شروع می کنیم و بعد به الگوی پشت می رسیم.
رسم کادر اولیه
ابتدا روی کاغذ الگو یک خط عمودی بکشید. این خط، خط وسط جلو یا خط راستای شلوار است. سپس از بالای این خط، نقاط اصلی را مشخص کنید:
- قد باسن؛
- قد فاق؛
- قد زانو؛
- قد شلوار
حالا از هر کدام از این نقاط، یک خط افقی به سمت راست رسم کنید.
در این مرحله، شما یک کادر راهنما دارید که الگو داخل آن شکل می گیرد.
مشخص کردن خط باسن و خط فاق
روی خط فاق، اندازه ای برای عرض شلوار در نظر می گیریم. برای الگوی اولیه جلو معمولاً عرض کادر برابر است با:
¼ دور باسن + مقدار آزادی
مثلاً اگر دور باسن 100 سانتی متر باشد:
100÷4=25
اگر 2 سانتی متر آزادی بدهید:
25+2=27
پس عرض الگوی شما روی خط باسن و فاق حدود 27 سانتی متر خواهد بود.
رسم فاق پشت
فاق پشت از جلو بلندتر و برجسته تر است.
برای پشت معمولاً می توان از فرمول تقریبی زیر استفاده کرد:
مثلاً برای دور باسن 100
:100÷10=10
اگر 2 سانتی متر اضافه کنید:
10+2=12
پس پیش آمدگی فاق پشت حدود 11 تا 12 سانتی متر می شود.
این بخش را با انحنای مناسبی رسم کنید تا نشستن و حرکت راحت تر باشد.
بالا بردن کمر پشت
در بیشتر الگوهای شلوار زنانه، کمر پشت کمی بالاتر از جلو در نظر گرفته می شود.
این مقدار می تواند حدود 2 تا 4 سانتی متر باشد.
این کار باعث می شود شلوار در پشت بهتر روی بدن بنشیند و هنگام نشستن پایین نیاید.
ساسون پشت
در الگوی پشت معمولاً یک یا دو ساسون لازم است، چون فرم باسن و اختلاف دور کمر و باسن باید کنترل شود.
مقدار ساسون بسته به اندام متفاوت است، اما برای شروع می توانید:
- یک ساسون به عرض 2 تا 3 سانتی متر؛
- به طول 8 تا 12 سانتی متر.
در نظر بگیرید.
در شلوار چرمی، ساسون ها باید دقیق باشند چون روی چرم اشتباه به راحتی اصلاح نمی شود.
برای رسم زانو و دمپا
- عرض زانو را از مرکز خط اتو به دو طرف تقسیم کنید؛
- عرض دمپا را هم به همین شکل مشخص کنید؛
- سپس نقاط پهلو و داخل پا را به زانو و دمپا وصل کنید.
دوخت فاق شلوار چرم زنانه
ابزار و نکته های ضروری
- سوزن مخصوص چرم (Leather needle) سایز 90/14 یا 100/16؛
- نخ پلی استر محکم؛
- طول بخیه بلندتر از پارچه معمولی حدود 3 تا 4 میلی متر؛
- به چرم سنجاق نزنید (جای سوراخ می ماند). از کلیپس/گیره کاغذ یا چسب کاغذی استفاده کنید؛
- اتو مستقیم روی چرم نگذارید؛ درزها را با انگشت یا غلتک یا ضربه خیلی ملایم چکش لاستیکی بخوابانید.
مراحل دوخت فاق
تکه ها را آماده کنید
- شما معمولاً 4 تکه دارید: جلوی راست و چپ، پشت راست و چپ؛
- روی هر تکه «خط فاق» مشخص است (منحنی وسط جلو و منحنی وسط پشت).
اول فاق جلو را بدوزید
- جلوی راست و چپ را رو به رو (روی چرم به روی هم) بگذارید؛
- از بالای فاق (جایی که بعداً کمر می آید) تا پایین منحنی فاق بدوزید؛
- ابتدای کار و انتها را 2 تا 3 بخیه رفت و برگشت بزنید تا باز نشود.
فاقِ پشت را هم مثل جلو بدوزید
- پشت راست و چپ را رو به رو بگذارید؛
- از بالای پشت تا پایین منحنی فاق بدوزید.
درز فاق را محکمکاری کنید
- روی خط دوخت اصلی، یک دوخت دوم با فاصله 2 تا 3 میلی متر کنار آن بزنید (دو ردیفه)؛
- اگر نمی خواهید دو ردیفه دیده شود، می توانید فقط در قسمت منحنی و فشارخور (وسط فاق) دوبله کنید.
پاچه ها را داخل هم کنید و فاقِ جلو و پشت را به هم وصل کنید
یکی از پاچه ها را برگردانید و داخل پای دیگر قرار دهید تا فاق ها روی هم بیفتند؛
نقطه اتصال درز داخلی پاها (جایی که چهار درز به هم می رسند) را دقیقاً روی هم تنظیم کنید.
حالا از وسط پشت شروع کنید، از منحنی رد شوید و تا وسط جلو بدوزید (یکسره).
دوخت درز پهلو در شلوار چرم
قبل از دوخت
- لبه های چرم ریش ریش نمی شود، پس لازم نیست سردوز کنید؛ اما تمیزکاری داخل مهم است:
- یا درز را باز بخوابانید و یک دوخت خواب (Topstitch) بزنید؛
- یا از نوار اریب یا نوار چسبی مخصوص داخل درز استفاده کنید (اگر می خواهید خیلی تمیز شود).
مراحل دوخت درز پهلو
تکه جلوی هر پا را با تکه پشت همان پا جفت کنید.
- جلوی راست با پشت راست؛
- جلوی چپ با پشت چپ؛
لبه پهلوها را رو به رو قرار دهید
از خط کمر تا پایین پاچه را با کلیپس ثابت کنید. علامت های الگو (خط باسن، زانو، پایین) را روی هم تنظیم کنید.
بدوزید
- با طول بخیه 3 یا 4 میلی متر بدوزید؛
- اگر چرم ضخیم است، سرعت چرخ را کم کنید.
درز را بخوابانید
- درز را با ناخن یا غلتک باز کنید.
- سپس اگر دوست دارید از روی کار یک دوخت تزئینی یا خواب با فاصله 0.5 تا 0.7 سانت از درز بزنید.
دوخت کمر شلوار چرم زنانه
دوخت کمر شلوار شامل مراحلی می باشد که عبارتند از:
کمر ساده با کمربند
یعنی یک نوار کمری می دوزید که داخلش تمیز و محکم باشد.
نوار کمر را برش بزنید
- طول = دور کمر شلوار + 2 تا 3 سانت اضافه برای روی همآمدن (اگر دکمه/قزن دارید)؛
- عرض نوار (قبل از تا شدن) معمولاً 8 تا 10 سانت؛ بعد از تا، 4 تا 5 سانت می شود.
اگر چرم خیلی نرم است، لایی بزنید
بهتر است از لایی مخصوص چرم یا چسبی سبک استفاده شود (روی یک تکه کوچک تست کنید).
نوار کمر را از طول تا کنید
خط تا را با فشار دست یا غلتک مشخص کنید (اتو با احتیاط و پارچه محافظ).
یک لبه نوار را به بالای شلوار بدوزید
روی نوار به روی شلوار، لبه باز نوار را روی لبه کمر شلوار بگذارید و بدوزید.
نوار را به داخل برگردانید
- لبه داخلی نوار را 1 سانت تا کنید (یا از قبل توی الگو حساب کنید)؛
- لبه داخلی را روی خط دوخت قبلی می خوابانید و از روی کار، دور تا دور کمر دوخت نهایی می زنید تا داخل هم گرفته شود.
بستن کمر
برای شلوار بدون زیپ معمولاً از کش یا دکمه یا قزن استفاده می شود.
جمع بندی
در این مقاله، آموزش دوخت شلوار چرم زنانه را به صورت صفر تا صد ارائه کرده ایم و تمام نکات لازم برای دوخت شلوار را با ساده ترین روش توضیح داده ایم. هنرآموز با چندین سال سابقه در زمینه آموزش، دوره هایی را طراحی کرده است تا به شما کمک کند مهارت های مرتبط با چرم دوزی را ساده تر و اصولی تر یاد بگیرید و بتوانید انواع مدل ها را به روش درست اجرا کنید.